Græn skuldabréf

Grein sem birtist í Kjarnanum 19. desember 2018.
Brynjólfur Stefánsson, höfundur greinar, er sjóðstjóri hjá Íslandssjóðum.


Fjárfestingar í grænni framtíð.

Umhverf­is­mál hafa verið í brennid­epli á und­an­förnum árum, ekki síst vegna Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins. Sam­kvæmt því munum við Íslend­ingar ásamt 194 þjóðum miða að því að halda hækkun á með­al­hita­stigi jarðar vel innan við 2 gráður frá með­al­hita­stigi jarðar fyrir iðn­bylt­ingu. Til að ná þessu metn­að­ar­fulla tak­marki þarf sam­hent átak hins opin­bera og einka­geirans ásamt almennum vilja til að setja þetta mark­mið í for­gang.

Græn skulda­bréf

Í tengslum við þetta hefur mik­ill vöxtur verið á mark­aði með skulda­bréf sem eru kölluð græn og gefin eru út til að fjár­magna verk­efni sem ætlað er að vinna gegn nei­kvæðum breyt­ingum í nátt­úr­unni af mann­anna völd­um. Dæmi um slík verk­efni eru upp­bygg­ing orku­vera sem koma í stað ann­arra óum­hverf­is­vænna orku­gjafa eða upp­bygg­ing sam­göngu­mann­virkja sem stuðla að minni útblæstri koltví­sýr­ings.Vís­bend­ingar eru um að fjár­festar geri í auknum mæli kröfu um að fjár­fest­ingar þeirra stand­ist skoðun þegar kemur að þáttum eins og umhverf­is­vernd, sam­fé­lags­legri ábyrgð og góðum stjórn­ar­hátt­um. Þó svo við mætti búast að slíkar áherslur myndu tak­marka fjár­fest­inga­kosti hafa rann­sóknir gefið vís­bend­ingu um að fjár­festar sem huga að slíkum atriðum njóti að minnsta kosti sömu kjara og þeir sem gera það ekki.  Þó er vert að benda á að útgef­endur grænna fjár­fest­inga­kosta skuld­binda sig til að upp­fylla kröfur um upp­lýs­inga­gjöf og fylgja skil­yrðum um í hvað megi nota fjár­mun­ina.

Ávinn­ingur grænna skulda­bréfa

Ávinn­ing­ur­inn sem hlýst af því að gefa út græn skulda­bréf er meðal ann­ars fólg­inn í að gefa skýr skila­boð um stefnu við­kom­andi fyr­ir­tækja í umhverf­is­málum ásamt því að geta leitað til fjár­festa sem leggja áherslu á þessa þætti í sínum fjár­fest­ing­um. Því geta útgef­endur grænna skulda­bréfa notað útgáf­una í mark­aðs­starfi og stað­fest við­leitni sína til að hafa jákvæð áhrif. Jafn­framt verður sífellt algeng­ara að líf­eyr­is­sjóðir og einka­fjár­festar geri kröfur um að ákveðnum hluta fjár­fest­inga þeirra sé stýrt í slík verk­efni sem gæti aukið eft­ir­spurn eftir grænum skulda­bréfum þegar fram líða stundir með til­heyr­andi jákvæðum áhrifum fyrir útgef­end­ur.

Vax­andi mark­aður - Norð­ur­löndin taka af skarið

Sam­kvæmt Clima­te ­Bond Ini­ti­ati­ve, alþjóð­legum sam­tökum sem vinna að því að nýta fjár­magns­mark­aði til að spyrna við nei­kvæðum áhrifum lofts­lags­breyt­inga, óx útgáfa á grænum skulda­bréfum um 78% árið 2017 frá árinu 2016 í um 178 millj­arða ­Banda­ríkja­doll­ara. Jafn­framt er gert ráð fyrir miklum vexti næstu árin. Banda­rík­in, Kína og Frakk­land eru stærstu aðil­arnir á þessum mark­aði en þó hafa Norð­ur­löndin vakið athygli fyrir sínar útgáfur og eru að mörgu leyti talin leið­andi á þessu sviði. Á und­an­förnum árum hafa Sví­þjóð, Nor­eg­ur, Dan­mörk og Finn­land stigið ákveðin skref inn á þennan markað og í ár reið Lands­virkjun á vaðið fyrir hönd okkar Íslend­inga með 200 milljón doll­ara útgáfu á grænum skulda­bréfum og lagði þannig áherslu á umhverf­is­lega kosti raf­orku­fram­leiðslu okkar Íslend­inga.

Inn­lendur mark­aður verður til

Reykja­vík­ur­borg gaf nýlega út grænt skulda­bréf til að fjár­magna m.a. gerð göngu- og hjóla­stíga, upp­bygg­ingu hleðslu­stöðva fyrir raf­magns­bíla og inn­leið­ing­u LED ­lýs­ing­ar. Með útgáf­unni tók borgin af skarið sem  fyrsti inn­lendi aðil­inn til að gefa út grænt skulda­bréf í íslenskum krónum og sendi þannig skýr skila­boð um umhverf­is­stefnu borg­ar­inn­ar. Jafn­framt hafa fleiri aðilar lýst yfir áhuga á grænni útgáfu, ekki síst vegna auk­ins áhuga fjár­festa á slíkum fjár­fest­inga­kost­um.Búast má við að inn­lendur mark­aður með græn skulda­bréf  eigi eftir að vaxa nokkuð á næstu árum. Því er vert fyrir þá sem þurfa að fjár­magna  verk­efni  með jákvæðum umhverf­is­á­hrif­um, hvort sem það eru sveit­ar­fé­lög, ríki eða fyr­ir­tæki, að skoða græna útgáfu á skulda­bréfum og fjár­festi þannig í bættu umhverfi.

Fyrirvari vegna fræðsluefnis
Tekið skal fram að umfjöllun þessi er aðeins birt í upplýsingaskyni og skal því ekki litið á hana sem ráðleggingu/ráðgjöf um að ráðast eða ráðast ekki í tiltekna fjárfestingu eða tilboð um að kaupa, selja eða skrá sig fyrir tilteknum fjármálagerningum eða þjónustu. Íslandssjóðir hf. ber enga ábyrgð á viðskiptum sem kunna að vera gerð á grundvelli þeirra upplýsinga sem fram koma á vefsíðu þessari. Íslandssjóðir hf. ábyrgist ekki nákvæmni, áreiðanleika né réttmæti upplýsinga sem upprunnar eru frá þriðja aðila.